ઘરડા ઘર !

ઘરડા ઘર !

ઘેઘુર વડલાના છાંયા સમાન ઘરમાં એકદમ વેરાનીએ આવરણ ઓઢું લીધું છે. દીવાલો ચુપ છે ને પડદા પણ મૂંગા બની ગયા છે. ઘરમાં હાજર રહેલ સૌના મોઢા પડી ગયા છે, કોઈના ચહેરા પર નુર દેખાતું નથી. ખાલી એકલા વૃદ્ધા એવા ઘરના વડીલ અને વિધવા ડોશી, પુણી માંનો ચહેરો એકદમ નિર્મળ દેખાય છે.
“ બા, તમે ભલે મને ગમે તેમ મનાવો, પણ હું માનવાની નથી. ” દિક્તી એ લાડથી પોતાની સાસુને કહ્યું.
“ વહુ બેટા દિક્તી, તું તો મને મારી દીકરી કરતા પણ સવાઈ સાચવે છે. ”
“ તમે મને દીકરી જ માનો છો ને ? ”
“ કેમ તને કદી એવું લાગવા દીધું છે ? ” દિક્તીના માથા પર હાથ ફેરવતા તેઓ બોલ્યા.
“ ના કદી નહિ, તો હવે શું કામ એવું લાગવા માટે કારણરૂપ બનો છો બા ? ”
“ એવું કશું નથી…..હું તારી પીડા ને વ્યથાને બરાબર જાણું છું બેટી. એક પણ અંશે તારી વાત ગેરવ્યાજબી નથી. પણ એક ક્ષણ માટે ખાલી મારી વાતને તારા દિલમાં ઉતાર અને પછી ન્યાય કર ! ”
“ મારા દિલમાંથી જે વાત આવે છે તે પણ ન્યાયી જ છે બા ”
“ અરે રે ભગવાન…આવો પણ સંજોગ તું ઘડી શકે છે ? કોઈ વહુ સાસુ-સસરાને ઘરડા ઘરમાં ધકેલવા મજબુર કરે અને અહીંતો મને ઘરડા ઘરમાં જવા માટે મંજુરી નથી મળતી ! ” ને તેઓ છત સામે જોઇને નિરાશાને ફૂંકી રહ્યા.
“ બા, તમે મારું તો ઠીક પણ તમારા સનનું તો વિચારો. ”
“ ઓકે..વિચારું બસ. એજ ને કે સમાજ તેને શું કહેશે ? ”
“ તમારા સંસ્કારો અને સિંચન થકી તો અમારો ઉછેર થયો છે. બીજું તો શું કહું. ”
“ હું માનું છું કે મારી રજૂઆત એકદમ વહીયાતને ચર્ચાને પાત્ર છે. મને મારા દીકરા પર ગર્વ છે અને એનાથી વિશેષ તારા અને છોકરાઓ પર છે. પણ કાશ એક પળ માટે તમે મારુંય વિચારો. ”
“ મારે કશું સાંભળવું નથી….બસ તમે કશે જવાના નથી. તમને જવું હોય તો સંપૂર્ણ ભારત યાત્રા પર જાવ હું ખુશી ખુશી ટ્રેનમાં મુકવા આવીશ. ”
“ ગણેશજીએ બેય માતપિતાને ફરીને એક ચક્કર લગાવીને યાત્રા કરેલી ને મહાન બની ગયા. મારે મન તો મારી દીકરી વહુ ની જે સમજ શક્તિ છે તેજ મને અનંત યાત્રા નો પણ આસ્વાદ કરાવે છે. ધન્ય છે તારા માંબાપને ! ”
“ તમે ગમે તેવા મારા કે મારા મમ્મી પપ્પાના વખાણ કરો; પણ એક ની બે નથી થવાની. ” રિસાઈ જવાના ભાવે દિક્તી સોફામાં અવળું ફરી ગઈ.
“ દિક્તી બેટા ” તેઓ ઉભા થયા અને દિક્તીના માથે હાથ ફેરવીને બોલવા લાગ્યા. “ મારી વાત એક વાર સાંભળી લે.અને પછી પણ તું અટલ રહીશ તો હું કદી ઘરડા ઘરમાં જવાનો વિચાર પણ મનમાં નહિ ઘુસવા દઉં પ્રોમિસ ! ”
“ એટલી તો દઠોર હું નથી બની શકું તેમ, કહો બા. ” ને દિક્તીએ પોતાના માથામાં ફરતા બેય હાથને પોતાની છાતી સરીખા ચાંપી દીધા; અને સાસુનો નવો પ્રસ્તાવ સાંભળવા આતુર બની ગઈ..
“ દીકરો આનલ નોકરીએ જતો રહે, પાછળ તું પણ નોકરી જતી રહે. અને છોકરાઓ સ્કુલે…રહું ઘરમાં હું એકલી. મને એકલા રહેવામાં વાંધો નથી. તમારા સસરા ગુજરી ગયા પછી તો તેમની યાદને આંખોમાં આંજી લીધી છે. અને વૃધત્વ ને તો સાડીના છેડલે બાંધી લીધું છે. આજુ બાજુના લોકો સાથે મને ઘણું ફાવે છે. પણ ભગવાને આ કાયાને અનોખી માટીથી બનાવ્યું છે. અને એમાંય દિલ બનાવામાં જે માટી વાપરી છે એના કરતા મગજ બનાવવા માટે કાચી માટી વાપરી છે. હું પણ એક સમાન્ય સ્ત્રી છું. હું નથી ઈચ્છતી કે મારા કાચા કાનનો કે મગજનો પરિતાપ મારા આ વડલા સમાન ઘર પર પડે ! અને બીજું કે મારી પણ એક મનની મુરાદ છે જે પૂરી કરવા માટે થઇ તમારો સહકાર માંગું છું. આમાંથી કંઈ પણ વાત ખોટી કહી હોય તો મને ઈશ્વર ની દુહાઈ છે, આજ સુધી મેં જે કઈ પુણ્ય કર્મ કર્યું હોય તે, કોઈ પાપીમાં પાપી માણસને મળે ! ” કહીને તેઓ એ બે હાથ જોડ્યા.
“ બા, આમ હાથ જોડીને મને પાપમાં ના પાડો. પણ એક વાત તમને કહી દઉં છું કે; ભલે હું તમને જવાની હા પાડું પણ મારો આત્મા હંમેશા કોચવાતો રહેશે. તમને એવું લાગતું હોય તો હું જોબ છોડી દેવા તૈયાર છું, હવે તો આનલ નો સેલરી પણ વધી ગયો છે. આટલા લોકો માટે ઈનફ છે. ”
“ ના, વાત એવી નથી…મેંજ તો તને નોકરી જવા માટે મનાવેલી કેમ ભૂલી જાય છે. એક બીજો રસ્તો મેં વિચાર્યો છે બેટા, અગર તને માન્ય લાગે તો ? ”
“ મારા મનને પીડા આપનારો કોઈ પણ રસ્તો સારો હોઈજ ના શકે ! ”
“ દિક્તી, બહુ સ્વાર્થી ના બન, મારો પ્રપોજલ તો સાંભળ. ”
“ હું તમને બરાબર ઓળખું છું, લાગણીનો તો આખે આખો સમુદ્ર જો દિલમાં લઈને ફરો છો; ઠીક છે કહો. ”
“ એજ કે હું ફક્ત ત્રણ મહિના માટે ઘરડા ઘર જઈશ. દર વીકેન્ડમાં તારે ને આનલે છોકરા સાથે મને મળવા આવવાનું.ત્રણ મહિના પછી તને એવું લાગે તો મને ઈશારો કરજે. તારા પહેલા હું ઘરડા ઘર બહાર નીકળી જઈશ.”
“ મને બે દિવસનો ટાઈમ આપો. ”
“ એક બીજી ભલામણ કરું દિક્તી ? ” લાચાર નજરે તેઓ બોલ્યા.
“ કહો, એટલી વાત ને તો મનમાં ઘુસાડી દીધી છે ત્યાં ! ”
“ બસ્સો વર્ષ ની થજે ! આનલ ને પણ મારી વાત જરા ગળે ઉતારજે. ” દયામયી ભાવે તેઓ બોલ્યા.
“ હમણા તો કહેતા કે આનલને તમે માનવી લેશો. ”
“ બસ હવે બહુ આવી તે…… ” કહીને દિક્તીને ચૂમી લીધી. વહાલ નું એક વાદળું ઘર પર વરસી રહ્યું.
આનલે પોતાની મમ્મીની વાત અને તેમની મહેચ્છાને જાણી. તેમની કોઈ પણ વાત સાથે તે કદી સંમત ના થાત પણ તેમની વાત જે દિલને સ્પર્શીને આરપાર નીકળી ગઈ.
“ બેટા આનલ, મારા જેવી ભાગ્ય શાળી માં બીજી કોણ હશે. તારા જેવો સમજુ દીકરો, દિક્તી જેવી શુશીલ વહુ અને કાચની લખોટી થી વધુ ચમકતા મારા પુત્રો. અને એથી વિશેષ કહું તો મારી આટલી ઉંમરે પણ હું એકદમ તંદુરસ્ત છું. મંદિરે કે તમારી સાથે સિનેમા જોવા જવું હોય; કોઈનો પણ આધાર ની જરૂર વગર આમ યુવાન ડોસલી થઈને ફરું છું તે શું ઓછું છે ? હું ઘરડા ઘરમાં જઈને સૌને મદદ રૂપ થવા જાવ છું. જયારે મને ત્યાં નહિ ફાવે કે કંટાળી જઈશ ત્યારે દોડી આવીશ તમારા ભેગી ! ”
આ વાત અને તેમની દિલમાં રહેલી સેવા કરવાની ધગશે ને જાણીને આનલ આખે આખો પીગળી ગયો. અને એ પણ એવો કોઈ વજ્રનો બનેલો નહોતો; કે માની વાતને માને નહિ.
રવિવારની વહેલી સવારે પુણીમાં ઉઠીને ભગવાનની પૂજા અર્ચન પતાવીને તૈયાર થઇ ગયા છે. બેગમાં પાંચ જોડી કપડા, થોડા ધાર્મિક પુસ્તકો અને જરૂરી સામાન લઈને તૈયાર થઈને બેઠા છે. છોકરા પણ આજે વહેલા ઉઠીને દાદીમાં સાથે જવા તૈયાર થઇ ગયા છે. બેય આવીને દાદીના ખોળામાં આળોટે છે.
“ તમે પીક્નીકમાંથી કયારે પાછા આવશો ? ” પુત્રે પૂછ્યું કે અરીસા સામે ઉભો રહીને તૈયાર થતાં આનલની સામે જોયું. એટલે અરીસામાંથી જોઇને જ કોઈ ઈશારો કર્યો.
બેય પતિ-પત્ની તૈયાર થઈને સોફા પાસે આવ્યા. અને એકસાથે બાને પગે લાગ્યા.
“ બેટા લોકો, હું તો અહી આ સીટીમાંજ છું ને તમે લોકો દર વિક એન્ડમાં તો મળવા નથી આવવાના ? ”
“ મમ્મી, તમે આજે જે યાત્રા એ જઈ રહ્યા છો તે એક મહાન યાત્રાનો આરંભ છે. અમને આશીર્વાદ આપો કે અમે પણ અમુક નિર્ણયો લઈને સાર્થક થઈએ ! ” બંને ગળગળા થઇ ગયા.
“ માંના આશીર્વાદ તો હમેશા નિરન્તર વહ્યે રાખે. જેની પાસે માંગવું પડે તે માં કેવી ? ” ને બે ઘરડી આંખો વહેવા લાગી. રૂમમાં લાગણી અને કરુણાની ધારાઓ સ્ફુરવા લાગી. છલકાતી આંખે ને ધબકતા હૈયે બધા પુણીમાં ને ઘરડા ઘરમાં મૂકી આવ્યા.
ઘરડા ઘરથી પાછા ફરતી વેળા બેય પતિ-પત્ની તો અવાક બની ગયા. અને પોતાનું જીવન ધન્ય માનવા લાગ્યા. અને તેમણે અંદર જતા જતા જે વાત કહી તે હૃદયને સ્પર્શી ગઈ.
“ કોઈ પણ પૂછે તો એટલું કહેજો કે હું યાત્રાએ ગઈ છું. મેં જેમ કહ્યું તેમ ભગવાને કાનને કાચી માટીમાંથી બનાવ્યા છે. અને અત્યાર સુધી અખંડ રહેલા આપણા મનોબળ આવા જ રહે તેમ ઈચ્છું છું. અને ખાસ તો ઘરડા ઘરમાં ભરવાના રૂપિયા પણ પતિના પેન્શન ફંડમાંથી જ આપવા. ”
વાહ રે ! કેટલી અજોડ મનોવૃત્તિ !
પુણીમાં તો ઘરડા ઘરમાં આવી ગયા છે. સંચાલકને મળીને બધી વાત જણાવી દીધી છે. એક સ્વતંત્ર રૂમની ફાળવણી થઇ ગઈ. અને ઘરડા ઘરને પોતાનો આશ્રય માનીને રહેવા લાગ્યા. રોજે રાત્રે જમ્યા બાદ કીર્તન પાઠ થાય છે. આવી જ એક રાત્રે કીર્તન પુરા થઇ ગયા છે. બધા પોતા પોતાની રૂમમાં સુવા માટે ઉભા થયા કે પુણીમાં એ બધાને રોક્યા. અને મનમાં ઘૂંટાતી વાતને કહી દેવા અડગ થયા.
“ સૌને મારા પ્રણામ ! કદાચ આ આશ્રયમાં હું એકલી જ નવી આવેલી છું. કોઈ લોકો મને જોયે ઓળખે છે ને કોઈ બિલકુલ નથી ઓળખાતા. તો મારો પરિચય આપીને કે દરગુજર કરવાની પ્રાર્થના કરું છું. એક તો પહેલી વાત એ છે કે મારા જેવું ભાગ્યેજ કોઈ નસીબવાળું હશે ! મારા જેવા દીકરા અને પુત્ર વધુ સૌના હજો. હું અહી મારી ઈચ્છાથી આવી છું. અને કેમ આવી છું તે મારો માંહ્યલો ખુશ થઈને કહેશે બધાને. પણ એક વિનંતી કે મારા વિષે કોઈ ખરાબ વાત ના કરશો. લોકો ઘરડા ઘરમાં ના આવવા માટે ઝઘડાઓ કરે પણ મારે તો અહી આવવા માટે ઝઘડો કરવો પડેલો. કોઈને પણ મદદ રૂપ થવામાં મને ખુબ આનંદ થશે. વિના સંકોચે મને કહી શકશો. અહી જે કોઈ આવ્યું છે તે બધા કોઈ રીતે સુખી કે કોઈ રીતે દુઃખી પણ હોય ! શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે તેમ, અવગુણ ને ના જોતા સદગુણ ને જોજો ! ”
અને જોત જોતામાં તો પુણીમાં સૌના પ્યારા બની ગયા.
બધા સાથે હળીમળીને વાતો કરે છે. કોઈ અશક્ત માજી માટે નાસ્તો કે જમવાનું લઇ આપે છે. કોઈને કોઈ ખાસ વાનગી ખાવાની ઈચ્છા થાય તો દિક્તી પાસે મંગાવીને તેમની ઈચ્છાને સંતોષે છે. વાતો કરીને સધિયારો આપે છે. સાહિત્ય અને ધાર્મિક ગ્રંથો ને મહત્તા આપીને કથન થાય છે. લોકોનાં દિલને હળવા કરીને હાસ્યથી પણ ભરી દે છે. શરીરે થોડા ખડતલ હોઈ બહારથી કોઈ વસ્તુ પણ લાવી આપે છે. સંચાલક બાઈને પણ તેના કામમાં બને તેટલી હેલ્પ કરે છે.
એક વિક એન્ડમાં આનલ તેની ફેમીલી સાથે આવ્યો છે. બેયના હાથમાં થેલીઓ છે. સૌ કોઈ જોઇને બેયને સલામ ભરવાના મને દિલથી રાજી થાય છે અને મનોમાન આશીર્વાદ આપે છે. સામાન આપીને બધા થોડો સમય તેમની સાથે ગાળીને વળી જતા રહે છે. જતાં જતાં અફસોસની ભારી ભરતા જાય છે પણ; પુણીમાંનો ખુશનુમા ચહેરો જોઇને વળી આનંદે પણ છે.
સમયના ચક્રે ત્રણ મહિનાના કેલેન્ડરના પાનાને ધપાવી દીધા. ત્રણ મહિનાની અવધી પૂરી થઇ ગઈ છે. દિક્તીએ બરાબર નોંધ કરેલ છે. મનમાં પોતાની સાસુને ઘરે લઇ આવવાના અભરખાથી મન આનંદના હિલોળે ઝૂલે છે. રુમઝુમ કરતી તે પતિદેવને ફોલો કરતી ગાડીમાં બેઠી. છોકરાવ પણ દાદીમાંના ઘરે આવવાના સમાચારે ખુશ છે. તો દીકરો આનલ તો સૌથી વધુ ઉત્તેજિત હતો. સૌ પોત પોતાના સ્વાર્થે ખુશ થતાં ઘરડા ઘર ગયા. ગાડીને પાર્ક કરીને તેઓ સંચાલક બહેન પાસે ગયા. સંચાલક બહેન બધું જાણતા હતાં. આથી તેમને ઓફિસની બારીમાંથી જે ચાલી રહે તે જોવાના માટે અનુબદ્ધ કર્યા. અને બારીમાંથી જે દ્રશ્યો દેખાયા તે એક ચલચિત્રની માફક દેખાવા લાગ્યા.
“ અરે મીનાબેન, ચાલો હું તમને હાથ પકડીને તડકે લઇ જાઉં છું. થોડો તડકો ખાવ અને પગને પણ રાહત અપાવો. આ ઉંમરે થોડી હેર ફેર સારી ” કહીને એક બાઈને બાંકડા પર બેસાડીને જતા રહ્યા.
“ જુઓ કાનુ બેન, તમે ખાશો નહિ તો કેમ ચાલશે, થોડું પણ ખાવ…અને તમને ઢોકળા ખાવાની ઈચ્છા થઇ છે એમને ? શું લેવા મુંજાવ છો. હમણા મારો દીકરો ને વહુ આવતા જ હશે. ને એય મઝાના ગરમા ગરમ ઢોકળા ખાજો ને ભલા ! ” લોબીમાંથી અવાજ આવ્યો.
“ જુઓ વેણુ બહેન…તમારે પગની તકલીફ છે તો ભલા મારા આવા લોખંડી પગ કયારે કામમાં આવશે ? મારી પાસે સો રૂપિયા પડ્યા છે….હું તમારા માટે દહીવડા લાવી આપું છું ને જીવને કોચવો નહિ. મર્યા પછી સમડી થઈને રહેવું પડે. ”
“ તો એમાં શું થયું, મેં મારા દીકરા વહુને ત્રણ મહિના પછી જવાની પ્રોમિસ આપી છે. અને કોઈએ વધુ વિચારવાની જરૂર નથી. મારા માટે તો આ આશ્રય પણ સ્વર્ગ સુખની અનુભૂતિ કરાવે છે. તો મારા વડલાથી વિશાળ એવા ઘરે તો પરમ સુખની અનુભૂતિ કરું છું. બોલો હવે કોઈને કંઈ કોમેન્ટ કરવાનો ચાન્સ છે ? ”
આ દ્રશ્યો જોઇને આનલ અને દિક્તીની છાતી સો સો ગણી ફુલાય છે. હૈયામાં અપાર ખુશીઓનો સાગર હિલોળા લે છે. ખામોશ મને અને લાગણીશીલ દિલે બેય બાનાં રૂમ બાજુ જવા લાગ્યા. જતા જતા એક બીજા સામે જોયું અને ઈશારાની ભાષામાં વાત કરી. એક જણ પુણીમાંના ફેમિલીને આવતા જોયું કે બધા ભેગા થઇ ગયા. થોડો અવાજ રૂમમાં ગયો કે પુણીમાં બહાર આવ્યા. બેય પતિ-પત્નીએ ચરણ સ્પર્શ કર્યા. બંને બાળકોએ પણ નમન કર્યું. બધા એક બીજા સામે જુએ છે. અને બધાની આંખોએ આજ વાર્તાલાપનો ચાર્જ લઇ લીધો છે. લોબીમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો છે. બધા ભારે હૈયે પુણીમાં સામે જુએ છે. અને પુણીમાં બધા સામે જુએ છે. જુએ તો આનલ અને દીક્તીના હાથ આજે ખાલી છે.
“ મમ્મી, અમે લોકો ઢોકળા લાવવાનું ભૂલી ગયા છીએ. મને ખયાલ છે તને ખાવાનું મન થયું હશે. પણ ચિંતા ના કરીશ, કાલે આવીને આપી જશું પ્રોમિસ ! ”
બેય ભારે હૈયે; ને એક અનોખી ખુશીને પામીને ઘરડા ઘર બહાર આવી ગયા. ઘરડા ઘર એક ખુશીના છોળે જગમગી ઉઠ્યું.
Advertisements

About રીતેશ મોકાસણા

દરેક વ્યક્તિ કોઈને કોઈ શોખ સાથે સંકળાયેલી હોય છે.હું પણ મારો એક શોખ અહી કલમ દ્વારા રજુ કરું છું.આશા રાખું કે મારો બ્લોગ વાંચીને એટલા નિરાશ નહિ થાવ કે ફરીવાર આ બ્લોગની મુલાકાત લેવાનું પણ ટાળો.સૌની આશા એવી હોય કે વધુ અપેક્ષાને પ્રાધાન્ય આપીને પહેલ કરીએ,પણ ક્યાંક તેનું અવમુલ્યન થાય ત્યારે દિલ ને ઠેશ લાગે છે.સર્વે પ્યારા વાચકો ને મારા નમસ્કાર !!
This entry was posted in નવલિકા. Bookmark the permalink.

4 Responses to ઘરડા ઘર !

  1. dee35 કહે છે:

    બહુ સરસ લખો છો પણહ્રદય દ્રવી જાય છે તેનું શું? આભાર.

    • riteshmokasana કહે છે:

      દિલમાંથી જે ભાવો આવે તે લખી નાખું છું. દરેક વાચકોને ન્યાય આપવાનો એક મિથ્યા પ્રયત્ન છે…આપના પ્રતિભાવો મને વધુ લખવા પ્રેરે છે…..આભાર !!

  2. Arvind Adalja કહે છે:

    આવો પરીવાર સૌ વૃધ્ધોને મળે ! તો સ્વર્ગની અનુભૂતિ અહીં જ થાય !

    • riteshmokasana કહે છે:

      આપની વાત સાચી છે. ભગવાના ને પ્રાર્થના કે સુખી પરિવાર ખુશી પરિવાર ! આમજ પ્રેરણા આપતા રહેશો એ જ મારા માટે આશીર્વાદ સમાના છે !

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s