ચુંદડી નીતરે તરબોળ-2

ચુંદડી નીતરે તરબોળ-2

‘એલી નુતુડી લાવ હળદરનો ડાબરો ને થોડોક ચણાનો લોટ આણ કે પીઠી તીયાર કેરી દઉં. ’ઓશરીની કોરે આભમાં જોતી નુતુની તુંન્દ્રા તોડતા પાડોશી જમના બેન આવ્યા.તેમના આવજે તે જાણે ઝબકીને જાગી હોય તમે લાગ્યું.અને જયારે પીઠી શબ્દ કાને પડ્યો કે માંડ માંડ સૂકાયેલ આંખો પાછી નીતરવા લાગી.
‘અરે , ઘરે લગનનું ટાણું છે ને બાઇ તારી આંખુ કાં આમ છલકાય ? છાની રે બેની અતારે રોવું શુકનિયાળ ની કેવાય ! ’
‘રે શું કરું , મજાના રૂડા ગીતડાં ગાતી’તી પણ બે દી પછી ભાઈની જાન જોડવાની હોય ને ભાઈ હજી ઘરે નો આવ્યો હોય તો કેમ કરી આ આંખડીયું ચુપ રે ! ’પાછી તે હિબકે ને હિબકે રોવા લાગી.
‘તારી વાત સાચી છી , તું ને તો ખબેયર કે આપણી માછીની જાત દરિયેથી પાછા આવે તીયે નિરાંત પણ તારો ભાઈ તો જોરાવર છે તું જરાય મુંજા ની. ’કહીને જમના બેને તેના માથા પર હાથ મુક્યો.હાથના સ્પર્શે એક મલમની થેપલી મૂકી હોય તેવી અસર કરી.નીતરતી આંખો થોભી ગઈ.અને ગળામાં અટવાયેલા શબ્દો રણકતા રણકતા બહાર આવવા લાગ્યા.બેયનો અવાજ ત્રીજા કુબા સુધી ગયો કે આસપાસની બીજી સ્ત્રીઓ પણ દોડી આવી.
કદાચ આજ તો કુબા વાસીઓની જીંદગી હતી.સારા નરસા પ્રસંગે એકઠા થઈને કમસે કમ એકતા તો જરૂર બતાવે છે !
બધા થોડો દિલાસો આપીને જતા રહ્યા,પણ કૂબામાં રહી ગઈ એકલી નુતુ ! કોઈ કામમાં મન ખુપતું નથી.ઓશરીની કોરે આવીને ફરી ઉભી રહી ગઈ.આભ સામે જોવા લાગી.આભલાના વાદળોતો રૂમજુમ કરતા પાણીની હેલો ભરવા જઇ રહ્યા છે.તેમની સામે ટગર ટગર જોતી જાય છે ને આંખોથી સંદેશો આપતી જાય છે.“ હે મારા ભેરુડાવ, જયારે કાલી કાલી બોલીમાં તમોને આવરે વરસાદ આવ! કીધેલું તો તમો પાણીની હેલોને મારા આંગણામાં ખાલી કરીને જતા રહેતા.તો આજ ભલે મારી બોલી કાલી નથી પણ મારું દિલ હજી કાલુ જ છે.હું ઉંચો કુદકો મારી શકેત તો તમારો હાથ પકડી ને આવેત.પણ આજે તો તમે જ મારો સંદેશો લઇ જાવ.દરિયામાં મારો ભાઈ હોડીયામાં હશે જીને કેજે કે તારી બેની કૂબામાં એકલી ને અટૂલી થઈને રોવે છે.વાટકામાં પીઠી પણ સુકાઈ ગઈ છે વીરા,ખૂટી ગયા છે આંખના આંસુઓ.જટ હડી  કાઢી ને એવા ભાગો કે મારો વીરો પણ એક શાહે મારી સમો આવીને ઉભો રિયે ! ”
બેન નુતુ તો ભાઈની રાહ જોઈ રહી છે પણ ભાઈની હાલત તો ખબર નથી.
આ બાજુ નોરુ એ હોડીને દરિયામાં ઝંપલાવી છે.હલેસા મારતો તે ઘણો આગળ નીકળી ગયો. પિત્રુના આશિષે ને દરીયાલાલના સહારે જીવને જોખમમાં મુકીને એક મોટું જુગાર ખેડી રહ્યો છે.ઉપર આભમાં કાળા ડીબાંગ વાદળો ની સવારી ડમરી ઉડાડી રહી છે.પવન પણ જાણે છોકરું તોફાને ચડવાનું હોય તેમ સળી કરી રહ્યો છે.કયારેક પોતાની હાજરી છતી કરતી વીજળી પણ જબુક કરતી દેખાઈ ને હોલવાઈ જાય છે.ચારેકોર જોઇલો પાણીનો તોખાર !પણ ભડવીર એવા નોરુના મનમાં તો એક જ તરંગ ઘૂમરી લઈને વાલે ચડે છે કે,જેમ બને એમ જલ્દીથી હોડી ભરાય એટલા માછલા આવી જાય એટલે હમમ થયું !બેનીના લગન સંગોપી જાય તેમાં રસ છે ને પોતાના ઘરે રોટલા ઘડનારી આવી જાય તો ઘરનો માભો ઘરમાં જળવાઈ રહે !એવું માનતો જાળ ને પાણીમાં નાખે છે ને ઉથામે ઉથામે વળી બહાર કાઢીને જોઈ લે છે.જેમ જેમ હોડી ભરાતી જાય છે તેમ તેમ તેના મનની ધરપત પણ ભરાતી જાય છે.એને તો એટલું જ જોઈતું હતું જેટલું તેના બેયના લગન પુરતું કાફી હતું.
જાળ ને મહામહેનતે કાઢી ને જોયું તો આખી જાળ ભરેલી હતી.બેય હાથ જોડી ને ભગવાનનો પાડ માનવા લાગ્યો અને ખુશીનો માર્યો હોડીમાં કુદકા મારવા લાગ્યો.બસ હવે બહુ થયું.પહેલા તો એમ નક્કી કરેલું કે એકલી બેનીને શણગારાય એટલે બહુ થયું, હવે તો બેય ને મોજથી શણગારી શકાશે ! જાળને વીંટો વાળીને હોડીના આગળના ભાગે લગાવી દીધી.શરીર તો પરસેવે નીતરે છે.એક ખરું પાણી બીજા ખરા પાણીમાં ભળે છે ને કહે છે કે આટલા પરિશ્રમ પછી આટલી ખારાશ તો આવેજ કે નહિ !
હોડીને હવે ઘર ભણી હંકારવાની હતી.ચારેબાજુ નજર કરી તો એકલા પાણીનું સામ્રાજ્ય નજરે ચડે છે.હવે જ તેને ખ્યાલ આવ્યો કે અત્યારે રાત છે ને રાતના કેટલા વાગ્યા હશે તેની તો કેમ ખબર પડે ? એટલા પૈસા કદી એની પાસે નથી બચ્યા કે એક ઘડિયાળ લઇ શકે ! પણ તેને થોડી થોડી તારાને જોઇને ખબર પડતી હતી.ઉપર આભમાં જોયું કે વીજળી એ તેની ખુશીમાં કે ઈર્ષ્યામાં એક પલક વાર માટે તેની હોડી પર પ્રકાશ ફેંક્યો.માછલીઓ જોઇને તેની છાતી ગજ ગજ ફૂલવા લાગી.વીજળીના તાપે તેની આંખો અંજાઈ ગઈ…આથી થોડી વાર પાપણ પટપટાવી લીધી, ઉપર જોયું તો ઝાંખા ઝાંખાહરણુના ત્રણ તારા દેખાયા.તો સપ્તર્ષિના તારાતો વાદળા નીચે કદાચ દટાઈ ગયા હશે ! આભની તારોડ અને દરિયાના મોજાની ઉછાળ પરથી તેણે અનુમાન લગાવ્યું કે રાતનો બીજો પહોર તો વીતી ગયો હશે.હરણુના તારા પરથી ઘરની દિશામાં હોડીને લીધી.આજ પહેલા વાર આટલી ખુશી તેના મનમાં કદિ નથી ઉપજી.મોજમાં ને મોજમાં ગળું નીતરવા લાગ્યું.
મોઝા ચીરીને મેં તો વીંધ્યો આજ દરિયો રે
મનની ગાગર આજ છલકાય જો ભરિયો રે
મોંઘેરા મુલ ની વ્હોરીશ જો જો ચુંદડીયો રે
ચળકશે ચુંદડી ને ચળકશે મારી બેનડી રે
જગમગતો સ્વામી એનો આવશે વધામણો રે
ગાતા ગાતા જીભ એની તાળવે ચોંટી ગઈ.અડધા સુર એના ગળામાં અટવાઈ ગયા અડધા પાછા શરીરમાં હાલી ગયા.વીજળીના એક મોટા ચમકારાએ તે હલી ગયો ને એમાય જયારે તેની પાછળની ધણધણાટી એ તો રીતસરનો હોડીમાં ગબડી પડયો.જો એના હાથમાં હોડીનું પાટિયું ના આવ્યું હોત તો દરિયામાં જઇ પડેત !જાળવીને તે ઉભો થયો.ગગનમાં તો વાદળોની દોડાદોડી તીવ્ર બની ગઈ છે.યુદ્ધ જાહેર થયું હોય અને સૈનિકો બધા ભાગે તેમ દોડી રહ્યા છે.સાપની જીભ જેમ લપકારા મારતી વીજળી સૌને બીવરાવી રહી છે.વીજળીના કડાકા તો દરિયો છોડી દેવા ધમકી આપતા હોય તેમ નોરુને લાગ્યું.એવામાં તો પવન પણ પોતાની તાકાત બતાવવા દરિયા પર તૂટી પડ્યો.બે બે માળ જેટલા ઊંચા મોઝાઓ ઉછળવા લાગ્યા.આવામાં નોરુની નાની એવી હોડીતો દરિયામાં ગરકાવ થાય છે,તો ઘડી ડૂબી જતા હાવમાં દેખાય છે.વિકરાળ મગરમચ્છની સામે એક નાજુક ગરોળી પૂછડી પટ પટાવે તેમ દરિયામાં નોરુ અને તેની હોડી જજુમી રહ્યા છે.
                                                                                   *************************************
અંધારાએ હજી તેની લીલા સંકેલી નથી.તારોડીયાવ હજી જગમગી ને કાલુ કાલુ હસતા હોય તેમ ભાસે છે.દિવસભરનો થાક ઉતારતા પંખીઓ હજી માળામાં સુતેલા છે તો કોઈ વળી પાછલી પહોરની ઊંઘે ઉઠી ગયા છે તે પાંખો ફફડાવીને બીજાને સાથ આપવા સંકેત કરે છે.કુબાવાસમાં એકદમ શાંતિ નું સામ્રાજ્ય ઝળહળે છે.પણ નુતુને નથી તો આખી રાત ઊંઘ આવી કે નથી તો ચેન પડયું.ઘડી કુબા બહાર આવીને ચારે બાજુ જુએ છે તો ઘડી આભ સામે જુએ છે.કોઈ પણ પળ તેના મનને શાંતિ અપાવતા નથી.મનમાં એક ગાંઠ વાળીને તે કૂબામાં આવી,કપડા સંકોરીને સરખા કર્યા.ભગવાન સામે બેસીને દીવો કર્યો.દીવાના અજવાળામાં તેના ત્રાંબા વર્ણા ચહેરામાં ચિંતાની નસો ફૂલેલી દેખાઈ આવતી હતી.કાયમ હરખમાં દોડતી રમતુડી ને હરખુડી નુતુ અત્યારે એક પિઢ ની જેમ વર્તી રહી છે.ચુંદડી નો એક છેડો ખભા પર રાખીને તેને બેય હાથ જોડ્યા.
“હે ભગવાન,કદાચ મારા લગનની હામ તો મારા દિલમાં જ ધરબી જાશે.મને ઈનો કોઈ પસ્તાબો નથી કે નથી રંજ ! એક જ વાતનુ મને દુખ છે કે જી ભાઈએ મને માંબાપના જેવો પ્રેમ આપીને ઉછેરી છે તેનું મોઢું હું જોઈ શકીશ નહિ.અને આ ઘરમાં રૂમજુમ કરતી ભાભીના કંકુ પગલા મારા હાથે નથી લખાયા.તારું આમાં હું શું વાંક કાઢું દીનાનાથ, ઘણે દી પેલા,ઠીક ઠીક સુખી એવા ગોમાકાકા પણ દરિયેથી પાછા નોતા આઈવા તારે તમારી પાસે ખુબ ધામ પછડા કરેલા તોયે તમે નહોતું સાંભળ્યું.જયારે હું તો એક અનાથ ને અટૂલી ગરીબડી દીકરી છું મારું તો તમે ક્યાંથી સાંભળો ?પણ હું તમને કરગરવા નથી આવી.મારી આંખને તો મેં નીચવી નીચવીને બધા આંસુ પાડી લીધા છે.બની શકે તો મને માફ કરી દેજો અને મારા કુબાની રક્ષા કરજો ! ”
કુબાની અંદર એક સન્નાટો છવાઈ ગયો.ભીંતો પણ લાગણીશીલ બનીને રડવા લાગી છે.ઘાસની એક એક સળીઓ પણ તેને સાથ આપતી વિલાયેલા મુખે મુરજાઇ ગઈ છે.
એક નજર ચંપાના ઝાડ પર નાખી.ચંપો પણ વિલાયેલા મોઢે પોતાનું દુખ વ્યક્ત કરી રહ્યો છે.ફુલના રૂપે એક આંસુડું નુતુના પગમાં પડયું.વાંકા વળીને તેણે ફુલ ઉપાડ્યું ને જઈને ભગવાન પાસે રાખી આવી.સડસડાટ તે કુબવાસ ને વટાવી ગઈ.હજી પણ બધા નિદ્રા દેવીને વશ થઇ ને પોઢી રહ્યા છે.ક્યાંક તમરાનો અવાજ આવે છે.તો ક્યાંક કુતરા નો ભોંકવાનો અવાજ આવે છે.રાતડ ફૂટી છે ને રવિકિરણો,અંધારાને ચીરીને ધરતી પર ત્રાટકે તેની રાહ જોવાઈ રહી છે.નુતુના પગલા તો એકદમ દરીયાલાલાના પાણીમાં અડકે તેમ જઈને ઉભા રહી ગયા.બે હાથ જોડીને તેને ચારે દિશામાં નમન કર્યું.પોતાના માબાપની માફી માંગી અને છેલ્લે પોતાના ભાઈને યાદ કર્યો.આંખો ઉપર એક મજબુત બંધ બાંધેલો હતો કેમેય કરીને તે અત્યારે છલકાય તેમ નહોતો. ” હે દરિયા દેવ એક મજબુર બાળાને સમાવી લેજે અને …… ” આગળના શબ્દો હવામાં સ્થિર થઇ ગયા.એક ગોકીરાએ તેના દરિયામાં ડૂબકી લેવાની ઘડીમાં ખલેલ પાડી.
પોતાના પગલામાં એક નવ ચેતન પ્રકટ્યું.કોઈ પણ જાતના હુકમો આગળ તે મજબુર થતી પગલા સાથે ધસડાવા લાગી.જઈને જુએ છે તો ટોળા ની વચ્ચો વચ્ચતો પોતાની ચિંતાનો હણનાર હતો.તે જયારે ત્યાં પુગી ત્યારે તેના કાને શબ્દો પડ્યા “મારા પગ સાથે જાળ છે તે પાણીમાંથી કાઢો મારો પગ તો જાણે ખોટો પડી ગયો છે કે જળદેવતા લઈને ભાગી ગયા છે જટ કરો ભઈલાવ મારી બેન જીનકી રોઈ રોઈ ને મરી જશે….”એટલા શબ્દો કાને પડતા તો ભાઈ ની લગો લગ ઢગલો થઇ ને નુતુ ઢળી પડી.બેયના સંજોગને વધાવતો દરિયો પણ શાંત બની ગયો.ઉગમણા આભને ચીરતો સુરજ દેખાયો ને આખા ટોળામાં એક હર્સોલ્લાસ છવાઈ ગયો.
Advertisements

About રીતેશ મોકાસણા

દરેક વ્યક્તિ કોઈને કોઈ શોખ સાથે સંકળાયેલી હોય છે.હું પણ મારો એક શોખ અહી કલમ દ્વારા રજુ કરું છું.આશા રાખું કે મારો બ્લોગ વાંચીને એટલા નિરાશ નહિ થાવ કે ફરીવાર આ બ્લોગની મુલાકાત લેવાનું પણ ટાળો.સૌની આશા એવી હોય કે વધુ અપેક્ષાને પ્રાધાન્ય આપીને પહેલ કરીએ,પણ ક્યાંક તેનું અવમુલ્યન થાય ત્યારે દિલ ને ઠેશ લાગે છે.સર્વે પ્યારા વાચકોને ને મારા નમસ્કાર !!
This entry was posted in નવલિકા. Bookmark the permalink.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s