ઓધાભાઇ

ઓધાભાઇ

મેહુલિયે વરસી વરસીને ધરતીને લીલા વાઘા પહેરાવી દીધેલા. એના બદલામાં ધરતીએ પણ હીરા માણેક મોતીઓ સમાન પાકના દાણાં આપીને ધરતી પુત્રોને ખુશ કર્યા છે. ખેતરેથી પાકના ડોડા અને શીંગો ઉતારીને ખળામાં લઈને એમાંથી હીરા મોતી જેવા દાણાં અને પાકને ઘર ભેળા કરીને સૌ કોઈ મન મોકળા કરીને કોઈ ખાટે કે કોઈ હિંડોળે જુલી રહ્યું છે.
આવી બધી વાતોના ગપાટા કરીને મન રાજી રાખતું એક ટોળું; ઠાકરના મંદિરના ઓટલે બેઠું છે. સૌ કોઈ પોત પોતાનો મત કહે છે. ગામ તો નાનું હતું પણ ગામ વાળાના રુદિયા દરિયા જેવા વિશાળ હતા. કોઈ માંગણ, ગામમાંથી વીલા મોઢે પાછો ના જાય. માથે અનાજનું પોટલું બાંધતો, ભારે હૈયે સૌને આશીર્વાદ દેતો જાય ! આ વખતે તો મેઘરાજાની મહેરબાની અને ખેડૂતોની અથાગ મહેનતે; સૌ કોઈના ઘર અનાજથી ભરાઈ ગયા છે. એની અસર સૌ કોઈના મોઢા પર દેખાઈ આવે છે. સૂરજમુખીના ગોટા જેવા ચમકતા મોઢા અને ખીલખીલાટ ઉપજતું હાસ્ય એની ચાડી પુરે છે. વડીલો અને મોટેરાવ બધા વાતે વળગ્યા છે. એવામાં એ લોકોની વાતમાં ખલેલ પડતા શબ્દો એમના કાને પડયા.
“ કુંભાર માવજી ભગતનું ઘર કી ભણી આઈવું ? ” બગલમાં લૂગડાંનો થેલો દબાવીને એક આઘેડ વયનો ભાભો બધા સામે પૂછીને નત મસ્તક ઉભો છે. બધાનું ધ્યાન એકી સાથે એની ઉપર ગયું. બધા એમને જોઈને મનમાં અટકળો કરવા લાગ્યા. પણ એમનો એક જણ એમને ઓળખી ગયો હોય તેમ પૂછ્યું.
“ તમે તો જાણે ઓધાભાઇ નહિ ? બાપ ખળા તો ક્યારના ઉલ્લી જીયા શ ”
“ હા ભા, અટાણ હુધી તો થોડા હોય, અને ઇય મારા જેવાં નીયું થોડી રાહુ જોવે ? ” નીચું જોઈને જ ભાભાએ કીધું.
“ નરોત્તમ, તું હારો ઓળખી જિયો ” બીજા એક ભાઈએ કહ્યું. એટલામાં એક નાનો છોકરો નીકળો એને ઉભો રાખીને માવજી ભગતના ઘરે છેક મૂકી આવવા માટે ભલામણ કરી. દરેકે વળી કીધું કે “ ભા, તમારે જેને લીધે પણ મોડું થિયું, અમારે ઘરે આવજો જ ! ”
માથું નમાવીને આગંતુકે બધાનો આભાર માન્યો; ને પેલા નાના છોકરા હારે હાલવા માંડ્યું. જેવો એમનો પગ માવજીભાઈની ખડકીમાં પડ્યો કે ચલમ પીતાં માવજીભાઈની નજર આવનાર મહેમાન પર પડી. ચલમને એક કોર મૂકીને દોટ કાઢી.
“ અરે આવો આવો…. ઓધાભાઈ…..છોકરાવ, પાણીનો કળશિયો ભરી લાવો મહેમાન આવ્યા છે ” માવજીભાઈએ તો ખાટલો પાથરીને એના પર ધોયેલું ગોદડું પાથર્યું; એની ઉપર બેસાડ્યા. “ કેમ છો માવજીભાઈ ને બધા છોકરા છૈયા ? ”
“ એય મજાનું રૂડું છે, ઠાકર ધણીના પરતાપે તો આ વરહ ય ખુબ હારું શ.અનાજથી બધાની કોઠીયું છલકાવી દીધી છે. તમે કો બાપ ? અને હમણાં ઘણાં ટેમે….? ” પણ તેમને જોયું કે ઓધાભાઇના મુખ પરનું નૂર ઉડતું દેખાણું. શાનમાં બધું હમજી ગિયા. “ મહેમાન માટે ચાપાણી બનાવો….એય હાંજે વાળુપાણી કરીને ડાયરા ભરશું …આડા પડો…થાકી જીયા  હશો. ” બોલીને માવજીભાઈએ વાતને ફેરવી લીધી.
ઓધભાઈ એટલે બાજુના ગામના ભાટ બામણ. કાયમ આ ગામમાં અનાજ પાકે એટલે આવે ને અનાજ માંગી જાય.  એમનાં જેવા ઘણાં માંગણ આ ગામમાં આવતાને પોતાનું ગુજરાન ચલાવતાં. બનેલું એવું કે એમનો દીકરો ભણીને સરકારી નોકરીમાં લાગેલો; આથી પોતાના બાપાને માંગવા નહોતો જવા દેતો. આથી ઓધાભાઇ પણ ખુશ રેતા કે; માંગવું નો પડે.
એમને એમ થોડા વરહ તો પાણીના રેલાની જીમ નીકળી જીયા. એક દિવસની વાત છે, એમનો દીકરો ઘરના વાડામાં ઉભેલો ને ઘોઘા બાપે ડંખ દીધો કે તરફડીને મરી પરવાર્યો. ઘરનો નિર્વાહ તો એના દીકરાને લીધે હતો. ચોમાશે ભરેલું તળાવ તો ઉનાળો આવે સુકાય તેમ એમનું ઘર ખાલી થયું. આથી આ વરહ માંગવા આઇવા સિવાય આરો નોતો.
રાતે બધાયે આ વાત જાણી કે ઓધાભાઇની હારો હાર ઘરના બધાએ પણ દીકરાની કાણ માંડી. ઘરના નળિયે નળિયા પણ એ જોઈને નીતરવા લાગ્યા.
“ બાપ, તમે કોઈ ચિંતા નો કરો. હું તમારા ભેરો આવીશ ને બધાને કહીશ ” માવજીભાઈએ એમને એવી હિમ્મત આપી કે એમના પેટમાં ખુશીના રેલા રેડાયાં.
“ હવે તો હું અને દીકરાની વહુ છે ને બે એના છોકરાવ…બસ બે થેલા અનાજ થાશે તો પણ હઉં. આવતે વરહે તો ખળાના ટેમે જ આવીશ. ”
“ અરે ભા, તમે ફકર નો કરો….ઠાકર હઉનું  હારું કરશે ” ઓશરીની કોરે બેઠેલ ભગતાણીએ સાડલાનો છેડો તાણીને કીધું.
“ હા બા, તમારા જેવા ભગતના ઘર હઈશે તા લગી મારા જેવા ભાટને ભૂખ્યા ની સૂવું પડે ”
“ ભા…રામ રામ કહો….એ તો બધું કરવા વાળો તો ઉપર વાળો. લો હવે શાંતિથી સુવો ” કહીને માવજીભાઈએ પણ ખાટલામાં દેહને મોકળો કર્યો. સુતા સુતા મુખમાં રામ અને ઠાકર ધણીનું નામ છે પણ તોયે ઓધાભાઇની કરમ કથની જાણીને જીવ દુઃખી પણ થિયો.
બીજા દિવસે સવારે ઉઠીને તો ઓધાભાઇ; ખેડુ લોકોના ઘરે ઘરે અનાજ માંગવા જાય છે. કોઈ પવાલું તો કોઈ બે પવાલા અનાજ આપે છે. કોઈને વળી સારું અનાજ પાક્યું હોય તે ત્રણ પવાલા પણ આપે છે. સાત આઠ ઘર ફરીને વળી ભગતના ઘરે આવીને રાતના વાળું જમણ પતાવીને ભજન ગાતા ગાતા ઊંઘી જાય. આમને આમ ત્રણ દિવસમાં  ત્રણે થેલા ભરાઈ જીયા. હાંજે ઘરે આઇવા કે એમના મુખ મંડળ પર અનેરું તેજ દેખાણું. એ જોઈને ભગતનાં ઘરનાં પણ બધા ખુબ ખુશ થીયા.
“ ભા..હું કેતો કે ઠાકર બધું હેમખેમ પાર પાડશે…..લો જોવો ત્રણ થેલા ….. ” ભગતે એકદમ ખુશ થતા કીધું.
“ હા ભગત …. એનાથી મોટું તો જગમાં કોણ છે ? લો તારે રામે રામ…હું ઉપડું મારે ગામ ! ” કહીને ઓધભાઈએ તો ભગત સામે બે હાથ જોડ્યા.
“ અરે અરે….રામ રામ ભજો… એય મજાના મોડે હુધી વાતુના ગપાટા હાંકશું … વહેલા ઉઠીને નીકળી જાજો…. ” ભગતે એમને સમ દઈને રોકી લીધા.
ભગતની તાણ ને માન દઈને ઓધાભાઇ એ થેલા હેઠા મુક્યાં અને મનને ઢીલ દઈને ખાટલે બેઠા. રાતનું જમણ પતાવીને બધા ફળિયામાં ડાયરો જમાવ્યો.
આલ આગોતરા ભાલ અગોતર સિમ ખેડે
નવ તાલ અખેતર હીરા મોતી માનક જડે
દીધે બોલ તારે ભગતના ઘરથી મે’ માનું
 પાછાં કો’દિ ફરે જાણે જોઈ લો રૂપ ઠાકરનું
ગામે ગામની વાતું ને જૂની વાતુના ચોપાનિયા ઊખળ્યાં. મધરાત હુધી કોઈ હુવાનું નામ નથી લેતા. આખરે બધા થાકીને ભગવાનનું નામ લઈને આડા પડયા. થોડી વારમાં તો બધાને નીંદર આવી ગઈ છે. કોઈ તો પડ્યું એવું નાહકોરા ની ધમણ ચાલુ કરી શ. એક ખાલી ઓધાભાઇની આંખે ઊંઘ નથી. તેઓ ઘડી ગામના દરિયાદિલ માણહુંને યાદ કરી કરીને રાજી થાય છે તો કુંભાર માવજી ભગત જેવાની ઓથે બહુ સંતોહ અનુભવે છે. સૌ કોઈને ખરા દિલથી દુવા દે છે અને આમતેમ પડખા ભરે છે. જે આશ લઈને તેઓ આવેલા તેના કરતા બમણું મળી ગયાનો દિલમાં આનંદ રમે છે.
આખી દિ’ ના થાકેલા ચકલાને, પારેવા ને હોલા ય શાંત થઈને પોત પોતાના માળામાં સુતા છે. લીમડાને બોરડીના જાડવા પણ સ્થિર બનીને ઉભા છે. ક્યારેક ધીમી પવનની લહેરખી એમને હલાવી પણ લે છે. કોઈ કોઈ જાડ પર બેઠેલી ચીબરી પોતાનો ભૂંડો અવાજ કાઢીને વાતાવરણમાં ભોં ઉભો કરે છે. એકદમ શાંતી ભર્યું વાતાવરણ છે, તો ક્યારેક કોઈ કુતરાના ભસવાનો અવાજ પણ ડોકિયું કરે છે. એવા શિયાળાની પાછલી રાતે કોઈના પગનો આવાજ ઓધાભાઇના કાને સળવળ્યો. સુતા સુતાજ કાનને અવાજ બાજુ વધુ ખુલ્લા કીધા. એમણે નક્કી કર્યું કે નક્કી કોઈક છે. થોડી વાર તો એમને એમ સૂઈને અવાજને એકકાર કરીયો. એમના અનુભવી દિલે કીધું કે આ પગલાં તો કોક ચોરના છે.
થોડી પળો એમજ વહી કે એમને લાગ્યું કે વધુ વાર પોતે સુઈ રહેશે તો ચોર છટકી જાસે. આથી દબાતા પગે તેઓ ઉઠ્યા અને ઘરની વંડીએ વંડીએ ગયા. વંડી વટીને જેવા આગળ ગિયા કે પેલા ભાઈનો ભેટો થઇ ગીયો. ચોર તો એમને જોઈને આભો જ રઈ ગીયો. સામે કાળ જેવા ઓધાભાઇ ને જોયા. પોટલીને બગલમાં દબાવતો પેલો તો ભાગવા લાઈગો. એમને થયું કે પોતે અવાજ કરશે તો ચોરીનું આળ પોતા પર આવશે, એ તો કદાચ ગામનો જ હશે. જાતી જિંદગીએ કાળી ટીલી ના લાગે; એમ માનીને મોઢું સીવી લીધું. અને બે હડફ કાઢીને એના પેરણને કસોકસ પકડી લીધું.  પેલો તો બોલી પણ ના શકે એવો ભીંસમાં આવી ગયો. ચોરે ઇશારેથી કીધું કે લૂંટનો અડધો માલ લઇ લો ને મને જવા દો. પણ બુઢો એમનો દેહ થિયો તો બુદ્ધિ નહિ. બેય વચ્ચે ખુબ ઝપાઝપી થઇ. પેલા ચોરને લાગ્યું કે હવે કદાચ થોડો પણ અવાજ થિયો તો લોકો જાગી જશે ને માર પણ પડશે. આથી તે તક લઈને નાઠો.
સવાર પડી કે ચકલાનો અવાજ આવ્યો. સુરજ દાદો તો ધીમે ધીમે ધરણી પર અજવાળું મોકલવા લાગ્યો. ઘરના બધા ઉઠી જીયા છે. ભગતે આવીને જોયું કે ઓધાભાઇ તો ખાટલામાં દેખાતા નથી. રોજ તો મહળકે જ કામ પતાવીને બેઠા હોય. આજ કેમ નો દેખાય ? એમ વિચારીને આમતેમ જોયું પણ કોઈ નો દેખાય. ત્યાંતો ભગતાણી “ ગજબ થઇ જિયો……ભગત…ચોરી…… ” કરતાં બાર આવિયા. ત્યાંતો ઘર આખું ઊંચા સાન્હે આમતેમ જોવા લાગ્યું. ઘણી વાર થઇ પણ ઓધભાઈ નો દેખાય. એમાં એક છોકરાને કુવિચાર આઈવો. પણ ભગતે એનું મોડું દાબી દીધું. “ ખબરદાર….એતો આપણાં મહેમાન…. ” ને બાકીના શબ્દો તો થૂંક ભેગા ગળી ગિયા.
“ ભગત…આ મહેમાન એમને  એમ જતા તો નથી રિયા ?? એમનું અનાજ પણ ખૂણામાં પડીયું છે. ” ભગતાણીએ ચિંતા બતાવી પણ ભગતે જોયું કે એ ચિંતામાં એક અનોખી બદબુ આવતી હતી. હજી તો ભગત એમની પત્નીને ભરોહો આપવા જતા હતા કે એક ટેણીયો હાંફતો હાંફતો આઈવો.
“ બાપા…આની કોર મે’માન….. ” ને એ ભગતનો હાથ પકડીને લઇ જિયો.
જઈને જુએ તો ભગતના તો પગ જમીન હારે જડાઈ ગિયા. લોઈ લોહાણ હાલતમાં ઓધાભાઇ પડ્યા છે.
“ આ શું થયું ? ” ભગતથી એવી રાડ પડી કે આખી શેરી દોડી આવી. તરફડતાં ઓધાભાઇને ઊંચકીને ખાટલે સુવાડ્યા.
“ રાતે ચોર આપણા ઘરમાં ખાતર પાડી ને જતો તો. મેં ને પકડ્યો તો મને અડધો માલ દઈને ભાગવા જતો ‘તો. મેં તો આ ઘરનું લુણ એટલું ખાધું છે કે મારા સાત જન્મારા ય ઓછા પડે એ લુણ ઉતારવામાં. હું ના માન્યો એટલે મને ખુબ માર્યો…પણ મેં આ પોટલી તો જીવની જેમ દબાવી રાખી છે…લો ભગત. ઠાકર ધણીથી મોટું…કોઈ નથી…એનો જ રાહ….” બોલતા તો ઓધાભાઈનો જીવ પરલોક ગામને હાલી નીકળ્યો.
ઘરના બધા લોકોએ રોઈ રોઈને એમના દેહ પર પસ્તાવો રેલીયો
Posted in નવલિકા | Leave a comment

આપજે

                           આપજે

કંટક વેરાણા રાહ પર જે બની જશે એ આકરાં

વીણવા રહીશું તો બની જવાશે ઘડી બહાવરા

તું મારો હાથ પકડી રાખજે બની મારો છાંયડો

હું સથવારે ચાલીશ ને અડગ રહી બંક ભાયડો

બેઘડી સાથે ચાલી ને વાતોની આપલે કરીશું

દિલને ખાલી કરી મનનો ભાર હળવો કરીશું

થોડું સ્મિત તું આપજે ને હું ય થોડું હસી લઈશ

થોડો સાથ તું આપજે હું તને વિશ્વાસ આપીશ

 

 

Posted in કાવ્યો/ ગઝલો | 2 Comments

વજો અશ્કો ગોવા ગયા

વજો અશ્કો ગોવા ગયા

અમારી ટીખળ ટોળીમાં એકમાત્ર વજો એવો કે જેણે સ્કૂલમાં ફક્ત પતંગ લેવા જવા માટે પગ મુકેલો છે. ભણવા જવાનું એને નાનપણથી ફાવેલું નહિ. વજો એમ કોઈ માથાભારે નહોતો કે કોઈ માસ્તરનું માથું ભાંગીને આવે; કે માસ્તર એનો દાખલો સ્કૂલમાંથી કાઢી નાખે. જોકે એવું બન્યું હોય તો પણ વજા માટે સ્કોપ ખુલ્લા હતા. અમે લોકો તાલુકા શાળા નંબર એકમાં ભણતા. અને ગામમાં એ સિવાયની બીજી ત્રણ તાલુકા શાળા હતી. મને ઘણી વાર એવા વિચાર આવે કે ગામડામાં અભણ લોકો મળે પણ મારા ગામ જેવા નાના શહેરમાં પણ અભણ !! અને એપણ અમારી ટોળીનો ??
ભગવાને અમારી ટોળી પર આવડો મોટો અન્યાય કરેલો છે બોલો. આજ સુધી અમે કરોડો વાર મંદિરે ગયા હઈશું, પણ કોઈ એ કદી વજા વિશેના અન્યાયની કમ્પ્લેન નથી કરી. એક દિવસ વજો એના ખેતરમાં કામ કરતો હતો અને અમારી મિટિંગમાં આ સવાલ ઉભો થયો; વજો ભણ્યો કેમ નહિ ?
જેમ્સ બોન્ડ જીગાને કેશ સોંપાયો.
જીગાએ પંદર દિવસ સુધી મરણતોલ તપાસ કરી; અને અંતે વીલા મોઢે શરણાગતિ સ્વીકારી લીધી. જો કે અમે લોકો પાછા એમ સમજીએ ખરાં ! જોકે જીગો અમારી ટોળી પાસેથી કોઈ જાતની ફી નહોતો લેતો. ટીનો તો લાઈબ્રેરીમાં જઈને અંબાલાલને પણ પૂછી આવ્યો. હરામ કોઈ રેકોર્ડ મળે તો ! બધાએ નક્કી કર્યું કે વજાને જ પૂછી લઈએ. આમેય દિવાળીની મિટિંગ હતી જ !
“ વજા..?? ”
“ તું ”
“ આજ સુધી”
“ ભણવા”
“ કેમ ના ગયો ? ”
આમ દરેકે થોડું થોડું બોલીને વજાને પૂછ્યું. એટલે વજાએ તો બાજુમાં પડેલ એક લાકડું ઉપાડ્યું અને માઈકમાં બોલતો હોય તેમ બોલવા લાગ્યો.
“મિત્રો, આપ સૌ લોકોની લાગણી અને મારા તરફની ચિંતાને માન આપીને તમને જવાબ આપું છું. ”
“અલ્યા ફેંકુ વજલા….તું અને સ્પીચ ? ” દિલો અકળાયો
“એને બોલવા દો; આજ માંડ માઈક હાથમાં આવ્યું છે ” જીલાએ દિલાને શાંત પાડ્યો.
“જો દિલયા…..હમણાંથી ટીવીમાં આ પેલી સર્જીકલ સર્જીકલ આવે છે ને તો જરા…સમજી જા ને ”
“તું આગળ ભસ ને …. ” હકાએ બૂમ પાડી કે ઝાડ પરથી ચકલા ય ઉડી ગયા.
“એજ કે હું કોઈ દિવસ ભણવા ગયો જ નથી…મારા ફાધર તો નાનપણમાં ગુજરી ગયેલા….મોટાની તબિયત જરા વીક રેતી…..હું ભણવા જાઉં તો ખેતર કોણ ખેડે ? મારી ગાય ભેંસોને કોણ ચરાવે ? ”
જોકે મિટિંગમાં વજાનો ભણવા વાળો મુદ્દો તો સામાન્ય હતો. અમે લોકો બીજા એજેન્ડાને લઈને મળેલા.
દિવાળીને અઠવાડિયાની વાર હતી અને મિટિંગ પણ અત્યારે રાખવાનો પ્લાન પણ વ્યાજબી હતો. આજે તો અશ્કો અને વજો બેઉ કમબાઈન્ડ કોમ્બો પેક લાવ્યા હતા.
“અશોક આજે તો વટ છે તારો ”
“કેમ, એમાં શેનો વટ હકા ? ”
“હકા એ લોકોને રજૂઆત કરી લેવા દે;પછી આપણે છીએ જ ને. વાત સારી હશે તો વધાવશું નહીતો બરાબરના ધોશું ”
“હા બોલો મિત્રો ” દલાએ બધાને શાંતિ જાળવવા બે હાથ જોડ્યા.
“1965 માં ચીન સાથે આપણી લડાઈ થઇ. હિન્દી ચીની ભાઈ ભાઈ કરીને આપણ ને હરાવ્યા. આપણે બધું ભૂલીને હતા એવા ને એવા બની ગયા. હવે વજા તું કહે” એટલું બોલીને અશ્કાએ વજાને આગળ બોલવા કહ્યું
“હા, હમણાં હું કહેતો કે સર્જીકલ સર્જીકલ તો…આપણે પાકિસ્તાનને નાક દબાવ્યું તો ચીને એમને ઉછીનો ઓક્સિજનનો બાટલો આપ્યો. હું પૂરું બોલી રહું ત્યાં સધી કોઈ પૂછતાં નહિ. બીજી ભાષામાં ચીને પાકિસ્તાનને સાથ આપ્યો અને આપણો વિરોધ કર્યો ”
“ એ તો આખું જગ જાણે છે ”
“દલા એને બોલી લેવા દે… ” મેં દલાને શાંત પાડ્યો.
“હવે આગળ અશ્કો કહેશે.. ”
“એય તારી…લાંબી લાંબી સ્ટોરીયું કહ્યા વગર વાત કરોની ” નરીયો તાડૂક્યો
“ ટૂંકું ને ટચ આ વખતે કોઈ પણ ચીનની વસ્તુ નહિ વાપરવાની…આટલી વહેલી મિટિંગ એટલે રાખી કે, દિવાળીમાં બધીજ વસ્તુ સ્વદેશી. ”
“ હા જેમ ગાંધીજી એ પરદેશી કાપડ સળગાવીને હોળી કરી તેમ આપણે એમની એક પણ વસ્તુ વાપર્યા વગર ચીનાઓ ને દિવસે તારા દેખાડવાના છે ”
“ તે આપણે બધાએ તારામંડળ લઈને ચીનમાં જવાનું ? ” જગાએ ધીમેથી થોથવાતા જ કહ્યું.
“ તારી જાતનો જગલો…..ડોબા…આપણે આ સંદેશો આખા ઇન્ડિયામાં આપવાનો છે. તને ખબર છે ? ભરતા દેશમાં કેટલી ચીનની વસ્તુ વપરાય છે ? ”
“ ઘણી બધી !! ”
“ હા તો બસ….કાલે આપણે પહેલાની જેમ દેશી જ રંગોળી કરીશું. રોશની આપણી જ વાપરીશું. દેશી દીવડા વધારે કરીશું અને વીજળી બચાવીશું ”
“ જો એવું થયું તો ચીનીયા બધા ધૂળ ચાટતા થઇ જશે ” હકો એટલો ઉત્સાહમાં આવી ગયો કે વજાને ઊંચકી લીધો. અને આ બાજુ વજાનું બેલેન્સ ગયું. બેઉ એવા ગબડ્યા કે પાળ પર પીપડાની જેમ ગબડે.
“ ચીનીયાનું નામ લેવામાં પણ પાપ છે કેમ જીગા ? ”  ધૂળ ખંખેરતા હકો ઉભો થયો
“  જોજો પાછા કોઈ ચીનની વસ્તુ ના વપરાતા”
બીજા દિવસે અમારી પોળમાં દેશી વસ્તુઓ લેવા માટે પડાપડી. જીવાબાપાના દેશી દીવડા બધા વેચાઈ ગયા. અને રોશનીની લાઈટોનું રાતોરાત પ્રોડક્શન ચાલુ થયું.
પછીથી જેમ્સ બોન્ડ જીગો ખબર લઇ આવ્યો કે પેલા રોશની વાળાએ વજાને અને અશ્કાને ગોવાનું 5 દિવસ 4 રાત્રિનું પેકેજ આપેલું.
Posted in હાસ્યલેખ/ જોક્સ | 2 Comments

ઘમ્મર વલોણું-૨૭

ઘમ્મર વલોણું-૨૭

ઘરમાંથી જૂનો ભંગાર હતો તે ઉઠાવીને બહાર ફેંકી દીધો. કચરો સાફ કરીને કુડામાં નાખ્યો. પાણી અને ડિટર્જન્ટ વડે ધોઈને ફર્શને વળી ચકમકતી કરી દીધી. છત અને દીવાલોને રંગ રોગાન કરીને મહેકતી કરી. આંગણ સાફ કરીને ઉજળા કર્યા. માળિયા પરથી વધારાનો સામાન હટાવ્યો. કપાળેથી પરસેવો નિતારીને આંગણામાં ઉભા રહીને ઘર સામે અપલક નીરખ્યા કર્યું. વળી ઘરમાં એક ચક્કર મારીને જોયું તો દિલમાંથી એક આંનદનું અમી ઝરણું વહેવા લાગ્યું.

“હાઈશ, હવે કોઈ આગંતુક કે અતિથિ આવશે તો એનું ઉમળકા ભેર સ્વાગત કરીશ. અને એવું કરવા જતા જરા પણ દિલમાં આશંકા નહિ રહે. મનમાં કોઈ કચાશ નહિ ઉદ્દભવે ! શરમનાં કોઈ ભાવ ચહેરા પર નહિ ડોકાય” મનમાં એમ બોલીને પરિતૃપ્તિ પામતો બેઠો.

વહેલા ઉઠીને નિત્યક્રમ પતાવીને શરીરને સાફ કરીને નવા કપડાં પહેરીને તૈયાર થયો ને મનનાં તરંગો ગતિમાન થયા.

“હવે આ આંગણામાં રુડી ભાત ભાતના રંગો વાપરીને રંગોળી પૂરીશ. મહેકતી ફૂલ ક્યારીમાં પાણી છાંટીને ઓર મહેકતી કરીશ. ઘરની બારીઓમાં અને આંગણામાં ઉજ્વળ દીવડા પ્રગટાવીશ. આસોપાલવના તોરણ બાંધીને ઘરના દરવાજાને દીપાવીશ. ખીલેલા ફૂલોને ચૂંટીને થોડાં પ્રભુના ચરણોમાં અર્પીશ; મઘમઘતા હારલા બનાવીને પ્રભુને ચડાવીશ.”

હજી તો વિચારોને અનુમોદન મળે કે તરત આજ્ઞા પણ થઇ. અને એ મુજબ જ કર્યું જે મનમાં ઉત્પન્ન થયું.

બે હાથ જોડીને જગતના તાત સામે બેસી ગયો. પહેલા તો એમનું અપલક હસતું મનમોહક મુખડું જોયે રાખ્યું. અને વિચાર્યું કે આજે તો એ જ કશું કહે. સલાહ આપશે તો વધાવી લઈશ. મીઠો ઠપકો આપશે તો મનમાં ઉતારીશ. એમનાં આશીર્વાદ થકી તો આટલો ધન્ય અને પ્રસન્ન છું. પણ જો તેઓ મૌન રહેશે તો ? એનો કોઈ ઈલાજ કે અનુશંકા મારા વશમાં ના હોય તે કેમ વિચારું ?

આંખો બંધ કરીશ તો એમના દર્શન થાય તેવી વકી છે. અને જો આંખો બંધ કરીશ તો એમનું અપલક  સ્મિત કરતું મુખડું નહિ દેખાય. એવી અવઢવમાં ડૂબ્યા વગર જ હરિના મુખને મનભરીને પામ્યો કે આપોઆપ આંખો બીડાઈ ગઈ.

મનમાં એમના જાપ અને દિલમાં રટણ ચાલુ કર્યું. એમની પ્રતિકૃતિને પામવા પ્રતીક્ષા આદરી દીધી. આજ દિવસે, દર વર્ષે હું આટલા વર્ષોથી નિયમિત આજ તો કરતો આવ્યો છું. હરિને પામવા, પોતાને ખુશ કરવા; હરિને જીતવા કે મનને ગર્વિત કરવા ?

પળો પર પળો વીતી, અને હજી વીતશે પણ ખરી.

મનની ગતિ અટકી, તનની જીજીવિષા ખટકી અને જોયું તો દ્વારે અતિથિનું આગમન.

દર વર્ષની જેમ અતિથિઓને આવકારી; તેમનો સત્કાર કરીને વળી સંસારચક્રમાં અટવાઈ ગયો.

Posted in પ્રકીર્ણ | 2 Comments

દિવાળી મુબારક !!

દિવાળી મુબારક !!

ગુજરાતી કેલેન્ડરને દીવાલ પર આખું વર્ષ સાચવીને રાખેલું હોય. રોજ એક એક પાનું ફાડીયે ને વર્ષનો એક દિવસ ઓછો કરીયે. કેલેન્ડરનું છેલ્લું પાનું એટલે દિવાળી !! એક કેલેન્ડર પૂરું થઈને ઉતરવા માટે બેકરાર હોય અને બીજું નવું કેલેન્ડર લાગવા માટે ઉત્સાહિત હોય. બે કેલેન્ડરના ઘટવાના અને નવાને વધાવવાના દિવસોને આપણે ઉત્સવ રૂપે પૂજીએ છીએ. જોકે આ તો મારું લોજીક છે. મને જે વિચાર આવ્યો છે એવું કોઈના મગજમાં નથી હોતું, ઇવન મારા મગજમાં પણ આ લેખ પૂરું થશે એટલે ભૂંસાઈ જશે.

આ વર્ષ મારા માટે ખુબ મહત્વનું રહ્યું. કદી નહિ ધારેલું કે જોયેલું સ્વપ્ન પૂરું થયું. મારી પ્રથમ ગુજરાતી ફિલ્મ ઓલવેયજ રહીશું સાથે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં રિલીઝ થઇ. અને એજ દિવસે કતારમાં પણ પ્રીમિયર જેવા શો યોજાયા. કલ્પ સીને આર્ટસ અને ફિલ્મની ટીમ વતી હું સર્વે મિત્રોનો દિલથી આભાર માનું છું. આપની શુભેચ્છા, સાથ-સહકાર અને આશીર્વાદ થકી એ બધું શક્ય બન્યું. પ્રથમ ફિલ્મ બનાવવા માટે હું કટિબદ્ધ થયો કે મને; અમેરિકા સ્થિત ડોક્ટર ચન્દ્રવદન મિસ્ત્રી કાકા અને શ્રી હિંમતલાલ જોશી યાનેકી આપણા સૌના પ્યારા આતાએ આશિષ આપીને મારી ફિલ્મને ગતિ આપેલી. બંનેનો આભાર માનું તેટલો ઓછો પડશે.

ARSLOGO

ફિલ્મ બનતી ત્યારે મનમાં એવું સપનું હતું કે મારી ફિલ્મ બીજા દેશોમાં પણ પ્રદર્શિત થાય. સૌથી પહેલા તો મારી કે બીજા કોઈ પણ પ્રોડ્યુસરની નજરમાં અમેરિકા હોય. મેં પણ ટ્રાય અજમાવી અને અમેરિકા સ્થિત મારા વેબ અને ઇમેઇલ મિત્રોના સાથ સહકારે મારી ફિલ્મ બહુ જલ્દી અમેરિકામાં પ્રદર્શિત થશે, અથવા તો થઇ પણ ગયું હોય. આ ભગીરથ કામ માટે વેગ આપવામાં શ્રી ચીમન પટેલ અને વિજય ભાઈ શાહ, નવીનભાઈ બેંકર અને બીજા ઘણા મિત્રો એ સહકાર અને ઉત્સાહ આપ્યો છે. તો એમનો ખુબ ખુબ આભાર. અમેરિકામાં ફિલ્મને પ્રદર્શિત કરવામાં શ્રી પ્રશાંત મુન્શા અને શૈલા મુન્શાનો અંતઃકરણ પૂર્વક આભાર.

img-20161007-wa0009

નવું વર્ષ મારા માટે એટલું જ શુકન વંતુ બની રહેશે. મારી બીજી ગુજરાતી ફિલ્મ બોસ હવે તો ધમાલ રિલીઝ થશે. ફેબ્રુઆરી 2016માં પ્રથમ ફિલ્મ રિલીઝ થઇ અને તરત બીજી ફિલ્મ પણ બને છે એનાથી વિશેષ બીજું ગૌરવ શું હોઈ શકે ? મારી પહેલી ફિલ્મ, ગુજરાતી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં પહેલી વાર મેડિકલ બ્રેક ડ્રોપ વાળી ફિલ્મ હતી. એકદમ નવોજ કોન્સેપટ, નીટ એન્ડ ક્લીન ઇમેજ વાળી સંપૂર્ણ ફેમિલી ફિલ્મ !!  બીજી ફિલ્મ પણ અમે એકદમ નવા કોન્સેપટ સાથે લઈને આવ્યા છીએ. ફિલ્મના ટાઇટલથી એવું રીવીલ થાય કે એક કોમેડી ફિલ્મ હશે. પણ મિત્રો આ ફિલ્મ સંપૂર્ણ કોમેડી નથી. તમે મુવી જોશો ત્યારે જ ખ્યાલ આવશે કે ફિલ્મમાં શું ? અને કેવી ધમાલ થશે ! આ ફિલ્મ પણ નીટ એન્ડ ક્લીન ઇમેજ વાળી સંપૂર્ણ ફેમિલી ફિલ્મ છે. ફિલ્મમાં નરેશ કનોડીયાજી પાસે એક કેમિયો કરાવવાનો વિચાર છે. અભિષેક જૈન સાથે પણ વાત ચાલે છે.

hdy

મિત્રો, આપ સૌને દિવાળી મુબારક !!

આપનાં જીવનમાં રિદ્ધિ-સિદ્ધિ, લાભ-શુભ,ખુશી, મંગલતા છવાઈ રહે એજ અભ્યર્થના !!

WISH YOU A HAPPY DIWALI AND PROSPEROUS NEW YEAR !!

with  warm regards, 

Ritesh Mokasana & Family

Posted in પ્રકીર્ણ | 9 Comments

મુને માફ કરજે

                 મુને માફ કરજે

વળગાડી લીધા છે ખભે, જીવન ના ભાથા

મોકળા થાય જો મન, વાંચી કે’વાય થોથા

કેસર ચંદન કેરા લેપ થી કપાળ ને ઘસી

તિલક તાણ્યા મેં મનગમતા મન ને જચી

 

પત્થરો ને ઉપાડી કરી દીધા ભરાઈ કમાડે

ઘાટ ઘડી ઘડી, સજી ધજી મુક્યા રે ગોખડે

હાથમાં મોરલી કે બાણ લગાડી રોકી નેણે

પચરંગી વાઘા ને સાફા જામર મુગટ કેણે

 

માળા કેરા મણકા મેં તો સાંધ્યા ને તોડ્યા

ઘસાઈ ગયા રે હાથના આંખે જામ ફોડ્યા

તીર્થે ફરી ફરી હવે ચડ્યા રે પાય ગોટલા

રાંક ગણી મુને માફ કરજે દિન રે દયાળા

 

મુખવાસ :

સરોવર કિનારે તરસ્યા રહેવામાં, રસોડા માં રહી ભૂખ્યા રહેવામાં

બીજા પર આરોપ ઢોળવામાં નહિ , કશે દોષ આપણામાં જોવો

Posted in કાવ્યો/ ગઝલો | 2 Comments

પનોતો

પનોતો

બાળકો ઉપર જેટલું હેત આવે એનાથી બમણું હેત પૌત્રો પર આવે. વ્હાલનો વરસાદ તો દરેક પર વરસી જાય છે. કોઈની પર વધુ તો કોઈની પર ઓછો. ડોનાલ્ડ ડ્રંક પર જે વરસાદ વરસતો હતો તે એક વાદળું હતો. અને એ વાદળું હતું આરવ. એના ઘરનાં બધાં એવું કહે છે કે આરવ અને ડોનાલ્ડ ડ્રંક; બેઉનો જન્મ એક સાથે થયેલો. બેઉનો ઉછેર પણ આજ ઘરમાં થયેલો.
ડોનાલ્ડ ડ્રંક એટલે બિલાડો. આરવના પિતાજી કાયમ બિલાડી પાળતા. એક બિલાડીની ચોથી પેઢી એટલે ડોનાલ્ડ. એની માંએ પહેલી પ્રસુતિમાં ત્રણ બચ્ચા આપેલા. થોડા વખતમાં ત્રણે મરી ગયેલા. બીજી પ્રસુતિમાં એક જ બચ્ચું અને તે આ ડોનાલ્ડ. આરવને કાર્ટુન ચેનલો જોવી ખુબ ગમતી. આથી તેણે તેના મનગમતાં કેરેક્ટર ડોનાલ્ડ પરથી બિલાડાનું નામ ડોનાલ્ડ રાખી દીધું. ડોનાલ્ડ તો આરવના હેત હેઠળ દિવસ ને દિવસે તગડો થતો ગયો. આરવ એને ખુબ સાચવતો. દિવસમાં જેટલી વાર યાદ આવે એટલી વાર એને દૂધ પાતો કે કશું ખાવાનું આપતો. આથી તે જંગલી બિલાડા જેવો બની ગયેલો. ખુબ દૂધ કે વધુ પડતા ખોરાકને લીધે એ સુઈ રહેતો. આરવ ને જ્યારે એની સાથે રમવું હોય ત્યારે તે સૂતેલો માલુમ પડે. સ્કુલેથી આવે કે તરત જુએ તો ડોનાલ્ડ સુતો હોય. દારૂડિયો દારુ પીને પડ્યો હોય તેમ સુતો રહેતો; આથી એનું નામ પડી ગયું ડોનાલ્ડ ડ્રંક.
ડોનાલ્ડને વધુ પડતા લાડકોડ એટલે મળતા કે આરવ પણ ઘરમાં ખુબ લાડકો હતો. આ ઘરમાં આરવનો જન્મ ઘણો મોડો થયો હોઈ, એને લાડકોડ ખુબ મળતા. જેનો સૌથી વધુ લાભ ડોનાલ્ડને મળતો. આથી આડોશી પાડોશી સૌ ડોનાલ્ડ વિષે એવું કહેતા કે ડોનાલ્ડ તો પનોતો પુત્ર છે. ઘણે  ખરે અંશે  કદાચ બધા ખરાં હતા. બધા છોકરા સ્કુલેથી આવે એટલે રમવા માટે કે ટીવી જોવા માટે આતુર હોય. આરવ તો સ્કુલેથી છૂટે કે સૌથી પહેલા ઘરે આવીને ડોનાલ્ડને મળે. ડોનાલ્ડ સુતો હોય તો આરવના એક અવાજે તે જાગી જાય. થોડું વહલ કરીને આરવ સ્કુલ યુનિફોર્મ બદલીને ફ્રેશ થવા ચાલી જાય. ફ્રેશ થયા બાદ એને દૂધ આપે. બિસ્કીટ, ખારી કે બીજું કોઈ ફૂડ આપીને પોતે રાજી થાય.
એ બધી વિધિ પતે કે દીવાકાકા સાથે મકાન પાછળની લોનમાં જાય.
“ આરવ બાબા, બિલાડી સાથે આટલો બધો નેહ મેં કોઈનો નથી જોયો ” કામવાળા દીવાકાકા એને લાડમાં આરવ બાબા કહેતા.
“ હશે, પણ મને એક વાત કહો કે બિલાડીના બચ્ચા સાથે રમવામાં કોઈ જોખમ તો નથી ને ? ”
“ ના રે ના, એમાં જોખમ કેવાનું ! કોઈ બિલાડીના બચ્ચા સાથે આટલું મમત રાખે તેવું નથી જોયું ”
“ કોણ જાણે કાકા, પણ મને એની સાથે રમવાનું ખુબ ગમે છે. ” કહીને આરવ ડોનાલ્ડ સાથે રમવાં લાગી જતો.
રોજે લોનમાં ડોનાલ્ડને બોલ થી રમાડતો. ડોનાલ્ડ પણ બોલ પાછળ ભાગતો. બંને એવી રીતે રમતા કે જાણે સમય પણ બેઉને રમતા જોઈ ઈર્ષ્યા કરતો. ઘણી વાર આરવના મિત્રો પણ એની સાથે રમવા આવતાં. એના મિત્રો જોકે આરવ પર ગુસ્સે થતાં. કારણ સ્પષ્ટ હતું કે, કદી આરવ એમની સાથે રમવા નહોતો જતો. પણ એ લોકોને જ આરવના ઘરે રમવા આવવું પડતું.
હવે તો ડોનાલ્ડ પણ આરવ સાથે એવો હળી મળી ગયો હતો કે, જયારે આરવ સ્કુલે જાય ત્યારે સુનમુન રહેતો. શરુ શરુમાં એના ડેડી અને મમ્મી તો આરવ, બિલાડીના બચ્ચા સાથે રમે તે પસંદ નહોતું. આથી તેઓ ડોનાલ્ડથી આરવ ને દુર કરતા. પણ જેવા તેના ડેડી અને મમ્મી ઓફિસે જાય કે ડોનાલ્ડ સાથે રમવા લાગે. જેનું પરિણામ એ આવ્યું કે આરવ અને ડોનાલ્ડ ખાસ મિત્રો જેવા બની ગયા. “ મને એવું લાગે છે કે, આપણે ડોનાલ્ડને કશે મૂકી આવો જોઈએ. ” આરવની મમ્મીએ એના ડેડીને કહ્યું.
“ આમ તો ભલે રમે એની સાથે. આપણે બેય તો આખો દિવસ ઘરે નથી હોતા. ”
“ આપણે ભલે ના હોય પણ દીવાકાકા તો એનું ધ્યાન રાખવા વાળા છે. ” એની મમ્મીએ છટક બારી બતાવી. ત્યાજ દીવાકાકા એ આવીને કહ્યું.
” શેઠ, તમે બેય તો આખો દિવસ હોતા નથી. હું તો ઘરનો નોકર છું. પ્રેમ કરવા કે પ્રેમ કરવા વાળું કોઈક તો જોઈએ ને ? ”
“ શું કરીએ દીવાકાકા ? એમ કાંઈ આવો જોબ પણ કેમ છોડી  દેવો ? ”
“ દીવાકાકા સાચું કહે છે. આપણે એને સ્નેહ અને હેત આપવું જોઈએ. આપણે નથી આપી શકતા તો પ્રેમ કોઈ બીજી દિશામાં તો ફંટાવાનોજ ! ”
“ હા શેઠ, અને મને પણ ઘણી રહતા રહે છે. v
ત્યાર બાદ તો એના ડેડી કે મમ્મી પણ આરવને ડોનાલ્ડ સાથે રમવા રોકતા નહિ. આથી આરવને ડોનાલ્ડ સાથે રમવા માટે મોકળું મેદાન મળી ગયું. ઘણી વાર તેના ડેડી અને મમ્મી જોડે બેઠા હોય ત્યાં તે ડોનાલ્ડને લઈને જતો. ડોનાલ્ડ ને તે ખોળામાં બેસાડી ને રમાડતો, ખાવાનું આપતો. આથી ઘણી વાર ખુશીમાં ને ખુશીમાં ડોનાલ્ડ એમનાં ખોળામાં પણ ચાલ્યો જતો. અને વળી આરવના ખોળામાં આવી જતો. એક દોર એવો આવ્યો કે ડોનાલ્ડ ઘરનાં બધાનો માનીતો બની ગયો.
ઓફિસે જતાં પહેલા એકવાર બેય જણ ડોનાલ્ડ સાથે ગેલ કરીને જતા. દીવાકાકાને તો એવું લાગ્યું કે ડોનાલ્ડ એક ઘરનો સભ્ય છે. તેઓ થોડા રીલેક્ષ પણ રહેતાં.
આરવ તો ડોનાલ્ડ સાથે એવો હળી મળી ગયો કે, કોઈ વિભિન્નતા નહિ !
પરિવર્તન એ સંસારનો નિયમ છે એમજ અતિની કોઈ ગતિ નથી હોતી.
સુખના દિવસો બહુ જલ્દીથી નીકળી જાય છે; એ વીધીએ ડોનાલ્ડ તો ખાઈ પીને તગડો બની ગયો છે.
એ અરસામાં સિટીમાં એક નવો રોગ આવ્યો. એ રોગ એવો હતો કે ઉંદરથી ફેલાતો હતો. પ્લેગ જેવો, પણ પ્લેગ નહિ. દિન બ દિન એ રોગથી માણસોનું મરવાનું પ્રમાણ વધી ગયું. આથી સરકારે રોગને કંટ્રોલ કરવા માટે ઘરે ઘરે ઉંદરને નાશ કરવાનું બીડું જડ્પ્યું.
આવીજ એક ટીમ આરવના ઘરે આવી પહોંચી. આરવના પેરેન્ટ ઓફીએ ગયા છે. આરવ સ્કૂલે ગયો છે. દિવાકાકા એકલા જ ઘરે છે. ઘરમાં પેસ્ટિંગ કરતા એક વ્યક્તિએ ડોનાલ્ડને જોયો. આથી બેગમાંથી બિસ્કિટ કાઢીને રાખ્યા કે ડોનાલ્ડ તો દોડી આવ્યો. આથી પેલા ભાઈએ એને પકડી લીધો. પેસ્ટિંગનું કામ પતાવીને ટીમ બહાર નીકળી કે દીવાકાકાએ જોયું કે એક ભાઈ ડોનાલ્ડને લઈને જતો હતો.
“ સાહેબ, આ તો બહુ માનીતો ડોનાલ્ડ છે. બધાને ગમી જાય એવો છે; લાવો એને ”
“ ઓ કાકા, તમને ખબર છે કેટલા લોકો મરી રહયા છે ? આને તો અમે લોકો જંગલમાં છોડી દઈશું. દેખાય છે પણ જંગલી બિલાડો ”
દિવાકાકાએ ઘણા ધમપછાડા કર્યા પણ પેલા ઓફિસરે ડોનાલ્ડને ના જ છોડ્યો
“ સાહેબ , આ તો આ ઘરનો પનોતો પુત્ર છે, કોણ જાણે આરવ બાબાની હાલત કેવી થશે ? ” એમ બોલીને વલોપાત કરતા રહ્યાં.
“ બિચારા આરવ બાબા, એકતો એના માબાપને એની સાથે રહેવાની ફુરસદ નથી. પ્રેમ કે સ્નેહની હૂંફ આપતા નથી. એક ડોનાલ્ડ હતો જેની સાથે બાબા પોતાનો પ્રેમ વહેંચતા હતા. સાહેબ પાસે પૈસા છે પણ સમય નથી. સાહ્યબી છે પણ સ્નેહ માટે ફુરસત નથી. ભગવાન…..આરવ બાબાને સહન કરવાની શક્તિ આપજે.” એમ બોલીને નીશાસો નાખતા બેસી ગયા.
Posted in નવલિકા | Leave a comment